Granice integracji europejskiej a przyszłość polskiego ustroju – o czym dyskutowano podczas 8. Seminarium Konstytucyjnego Instytutu Sobieskiego?

– Spór o granice integracji europejskiej oraz o model funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości ma przede wszystkim charakter polityczny i ustrojowy. Dlatego potrzebujemy rozwiązań wzmacniających legitymację instytucji publicznych, ich niezależność oraz zaufanie obywateli do państwa – podkreślali uczestnicy ostatniego seminarium konstytucyjnego Instytutu Sobieskiego przed okresem wakacyjnym. 

W środę, 17 czerwca 2026 roku, w warszawskiej siedzibie Instytutu Sobieskiego na Powiślu odbyło się 8. Seminarium Konstytucyjne. Było to ostatnie spotkanie przed przerwą letnią, zamykające intensywny etap prac prowadzonych niezmiennie od listopada 2025 roku.

Bazę do debaty stanowiły przygotowane teksty naukowe i publicystyczne dotyczące m.in. konstytucyjnych wyzwań zmiany traktatów europejskich oraz relacji między prawem krajowym a unijnym.

Główne wątki dyskusji

Podczas spotkania uczestnicy poruszyli szereg fundamentalnych zagadnień ustrojowych, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstu europejskiego oraz wewnętrznych reform wymiaru sprawiedliwości. 

Reforma prokuratury i struktura sądownictwa.

Jednym z ciekawych wątków była dyskusja nad potrzebą wyraźnego ujęcia prokuratury w Konstytucji oraz pełnego rozdzielenia władzy wykonawczej od funkcji Prokuratora Generalnego w celu wzmocnienia niezależności tej instytucji.

Efektem polemiki była propozycja wprowadzenia jednolitego statusu sędziego sądu powszechnego połączonego ze spłaszczeniem instancyjności, co mogłoby usprawnić ścieżkę awansu zawodowego. Pojawił się także postulat eliminacji sądów wojskowych przy jednoczesnym zachowaniu wyspecjalizowanej prokuratury wojskowej. Ważnym wątkiem była kwestia obsady organów ustrojowych. Analizowano potencjalną zmianę modelu wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego tak, aby realny wpływ na jego obsadzenie miały zrównoważenie trzy rodzaje władzy.