Podsumowanie III Forum Idee dla Polski

Polska potrzebuje nowego modelu rozwoju opartego na kapitale, technologii, sprawnych instytucjach i zdolności realizowania strategicznych inwestycji. O tym, jak powinien wyglądać „System 2.0” dla państwa, rozmawiali podczas III Forum Idee dla Polski przedstawiciele świata polityki, biznesu, nauki i nowych technologii. W centrum debat znalazły się relacje państwo-biznes, bezpieczeństwo energetyczne, sztuczna inteligencja, kapitał rozwojowy oraz współpraca regionalna w Europie Środkowej.

19 października 2026 r. w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odbyła się trzecia edycja Forum „Idee dla Polski”, konferencji gospodarczej organizowanej przez Instytut Sobieskiego. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 500 przedstawicieli świata polityki, biznesu, przemysłu, finansów, nauki, administracji publicznej oraz nowych technologii. Tegoroczne Forum odbyło się pod hasłem „Nowy system operacyjny dla Polski: państwo, które działa”.

Kluczowe tematy i rekomendacje III Forum Idee dla Polski

Państwo, które potrafi realizować strategię

Debata polityczna: Dlaczego potrzebujemy „Systemu 2.0”? Diagnoza i strategiczna perspektywa rozwoju

Debata otwierająca Forum poświęcona była ocenie dotychczasowego modelu rozwoju gospodarczego oraz poszukiwaniu nowych fundamentów długofalowej strategii państwa. Uczestnicy zastanawiali się, jak zapewnić Polsce trwały wzrost gospodarczy, zwiększyć jej konkurencyjność oraz skutecznie odpowiadać na wyzwania związane z transformacją technologiczną, energetyczną i geopolityczną.

Jednym z głównych wniosków debaty było przekonanie, że model oparty na nadrabianiu dystansu do Europy Zachodniej stopniowo wyczerpuje swoje możliwości. W dyskusji podkreślano znaczenie własnych technologii, krajowego kapitału, sprawnych instytucji oraz zdolności realizowania strategicznych inwestycji. Uczestnicy zwracali również uwagę na potrzebę zapewnienia ciągłości najważniejszych projektów państwa niezależnie od zmian politycznych. Szczególne znaczenie przypisywano energetyce, infrastrukturze, bezpieczeństwu i nowym technologiom jako filarom przyszłego rozwoju kraju.

Uczestnicy panelu:

• Krzysztof Bosak – Wicemarszałek Sejmu RP
• Piotr Gliński – poseł na Sejm RP, były minister kultury i dziedzictwa narodowego
• Krzysztof Hetman – poseł do Parlamentu Europejskiego, były minister rozwoju i technologii
• Mateusz Morawiecki – poseł na Sejm RP, były Prezes Rady Ministrów
• Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz – Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
• Paweł Szefernaker – Szef Gabinetu Prezydenta RP

Partnerstwo państwa i biznesu

Wystąpienie indywidualne (Keynote Speech): Rafał Brzoska

Wystąpienie Rafała Brzoski poświęcone było warunkom niezbędnym do zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki oraz budowy jej odporności w obliczu globalnych zmian technologicznych i geopolitycznych.

W trakcie wystąpienia podkreślano konieczność deregulacji, wzmacniania przedsiębiorczości oraz budowania bardziej efektywnej współpracy pomiędzy administracją publiczną a biznesem. W centrum rozważań znalazło się przekonanie, że państwo powinno tworzyć warunki sprzyjające inwestycjom, innowacjom i rozwojowi polskich przedsiębiorstw.

Prelegent:

• Rafał Brzoska – przedsiębiorca, założyciel i CEO Grupy InPost

Panel: Nowy model relacji państwo-biznes. Mniej biurokracji, więcej zaufania i tańsza energia

Panel poświęcony był warunkom rozwoju polskich przedsiębiorstw w świecie rosnącej konkurencji technologicznej i gospodarczej. Uczestnicy analizowali czynniki wpływające na możliwość skutecznego konkurowania polskich firm na rynkach międzynarodowych.

W dyskusji podkreślano znaczenie przewidywalnych regulacji, dostępu do kapitału, energii, infrastruktury cyfrowej i wysoko wykwalifikowanych kadr. Wskazywano również, że konkurencyjne ceny energii stanowią jeden z kluczowych warunków dalszego rozwoju przemysłu i nowych technologii w Polsce.

Uczestnicy panelu:

• Krzysztof Domarecki – prezes Grupy Selena
• Grzegorz Brona – prezes Creotech Instruments
• Maciej Mylik – przedstawiciel ElevenLabs
• dr Maciej Klemm – prezes zarządu Advanced Protection Systems (APS)

Siła Europy Środkowej

Panel: Tandem Polska-Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie

Panel poświęcony był prezentacji raportu Instytutu Sobieskiego dotyczącego potencjału współpracy gospodarczej Polski i Czech. Dyskusja koncentrowała się na możliwościach budowania silniejszej pozycji Europy Środkowej w obszarach przemysłu, finansów, energetyki oraz nowych technologii.

Przedstawione dane pokazały skalę rozwoju współpracy polsko-czeskiej, której symbolem jest wzrost wymiany handlowej z 5,4 mld euro w 2004 roku do 39 mld euro w 2025 roku. W debacie wskazywano również na znaczenie wspólnych inwestycji, integracji rynków kapitałowych, współpracy przemysłowej oraz rozwoju infrastruktury transportowej i energetycznej. Szczególną uwagę poświęcono propozycjom współpracy zawartym w agendzie M.O.S.T.

Uczestnicy panelu:

• Jadwiga Emilewicz – członek Zarządu Instytutu Sobieskiego, współautorka raportu „Tandem Polska-Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie”
• Maciej Ruczaj – dyrektor Prague Center for Transatlantic Relations
• Martin Ehl – główny analityk i publicysta ekonomiczny dziennika „Hospodářské noviny”
• Vít Dostál – dyrektor ds. badań i analityk Asociace pro mezinárodní otázky (AMO)
• Jan Růžička – dyrektor ds. stosunków zewnętrznych PPF Group

Technologiczna podmiotowość

Panel: Technologiczna podmiotowość i etyczne granice sztucznej inteligencji

Panel poświęcony był miejscu Polski i Europy w globalnym wyścigu technologicznym oraz konsekwencjom rozwoju sztucznej inteligencji. Punktem wyjścia do rozmowy było wystąpienie prof. Carissy Véliz dotyczące relacji pomiędzy technologią, prywatnością i odpowiedzialnością.

W dyskusji podkreślano, że technologiczna podmiotowość oznacza zdolność nie tylko do korzystania z nowych technologii, lecz przede wszystkim do ich tworzenia, rozwijania i skalowania. Uczestnicy zwracali uwagę na znaczenie infrastruktury obliczeniowej, energii, talentów oraz dostępu do najnowocześniejszych technologii. Istotnym tematem były również granice wykorzystania sztucznej inteligencji i odpowiedzialność za decyzje podejmowane z udziałem algorytmów.

Uczestnicy panelu:

• prof. Carissa Véliz – filozofka i badaczka Uniwersytetu Oksfordzkiego, autorka książki Privacy Is Power
• prof. dr hab. Andrzej Dragan – fizyk i popularyzator nauki
• Sylwia Czubkowska – dziennikarka technologiczna, publicystka i ekspertka ds. cyfryzacji oraz sztucznej inteligencji, moderatorka debaty

Kapitał dla rozwoju

Panel: Kapitał, finanse i infrastruktura jako fundamenty silnego regionu

Panel poświęcony był roli kapitału, rynku finansowego oraz strategicznej infrastruktury w budowaniu konkurencyjności Polski i Europy Środkowej.

W trakcie dyskusji podkreślano znaczenie krajowego kapitału prywatnego, dalszego rozwoju rynku finansowego oraz finansowania dużych projektów rozwojowych. Uczestnicy wskazywali również na potencjał Warszawy jako regionalnego centrum finansowego oraz rolę transportu, energetyki i logistyki w budowaniu długoterminowej przewagi gospodarczej państwa.

Uczestnicy panelu:

• Paweł Borys – Partner Zarządzający CIO MCI Capital, były prezes Polskiego Funduszu Rozwoju
• Marta Życińska – szefowa Mastercard Europe w Polsce
• Kasper Taczek – przedstawiciel PPF Group
• Maciej Wilk – prezes Stowarzyszenia Tak dla CPK
• Grzegorz Onichimowski – prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE)

Różne wizje rozwoju Polski

Debata: Pojedynek think-tanków. Szósta gospodarka UE

Debata zgromadziła przedstawicieli czołowych polskich ośrodków analitycznych. Uczestnicy zaprezentowali własne diagnozy sytuacji gospodarczej oraz rekomendacje dotyczące kierunków dalszego rozwoju Polski.

Pomimo różnic w ocenie konkretnych rozwiązań wspólnym elementem większości wystąpień była potrzeba wzmacniania konkurencyjności gospodarki, jakości instytucji publicznych, przedsiębiorczości oraz krajowego kapitału. Dyskusja pokazała różnorodność podejść do polityki gospodarczej przy jednoczesnej zgodzie co do najważniejszych wyzwań rozwojowych stojących przed krajem.

Głos młodego pokolenia

Scena Young Sobieski: Głos i sprawczość nowego pokolenia

Scena Young Sobieski stworzyła przestrzeń do dyskusji o edukacji, demografii, rynku pracy, bezpieczeństwie, energetyce i nowych technologiach z perspektywy młodych liderów, studentów i innowatorów.

Podczas warsztatów uczestnicy opracowywali propozycje rozwiązań dotyczących najważniejszych wyzwań stojących przed Polską. Efekty prac zostały zaprezentowane podczas „Pitchu dla Polski”. Wspólnym wnioskiem było przekonanie, że młode pokolenie powinno uczestniczyć w projektowaniu rozwiązań wpływających na przyszłość kraju.

Koordynatorzy, mentorzy i eksperci:

• Bartłomiej Michałowski – członek Zarządu Instytutu Sobieskiego, koordynator ścieżki Young Sobieski
• Karolina Kwiecień – przedstawicielka Allegro
• Jacek Dąbrowski – przedstawiciel Synerise
• Patrick Ney – reżyser i popularyzator historii
• Bartłomiej Grodecki – Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego

Preferencje polityczne uczestników Forum

Debata politologiczna: Symulacja i omówienie wyników sondażu wyborczego uczestników Forum

Zwieńczeniem części merytorycznej Forum była debata poświęcona analizie wyników sondażu przeprowadzonego wśród uczestników wydarzenia.

Eksperci omówili wyniki badania oraz odnieśli je do szerszych trendów obecnych w polskiej debacie publicznej. Dyskusja stała się okazją do refleksji nad kierunkami zmian społecznych i politycznych oraz ich znaczeniem dla realizacji strategicznych celów rozwojowych państwa.

Uczestnicy panelu:

• Igor Zalewski – dziennikarz i publicysta, moderator debaty
• Łukasz Pawłowski – Prezes Ogólnopolskiej Grupy Badawczej (OGB)
• dr hab. Bartłomiej Biskup – politolog, Uniwersytet Warszawski

Podziękowania

Sukces III Forum Idee dla Polski nie byłby możliwy bez zaangażowania uczestników, partnerów, sponsorów, ekspertów oraz wszystkich osób współtworzących wydarzenie.

Partnerzy:

Partner Kulinarny Forum:

• Kukuła Healthy Food

Dziękujemy za obecność, merytoryczny wkład oraz aktywny udział w debatach poświęconych przyszłości Polski. Zapraszamy do śledzenia kolejnych inicjatyw Instytutu Sobieskiego oraz do zapoznania się z publikacjami i raportami przygotowanymi po Forum.