Najnowszy raport Instytutu Sobieskiego pt. „Horyzont Atomowy – Jak zbudować w Polsce sektor jądrowy, który stanie się filarem bezpieczeństwa państwa, modernizacji i geostrategicznej pozycji Polski?”, stawia zasadniczą tezę: budowa silnego sektora jądrowego w Polsce do 2040 r. jest wykonalna, ale wymaga pilnego wdrożenia pakietu działań po stronie administracji rządowej – w tym zmian programowych, wzmocnienia instytucjonalnego, budowy krajowych kompetencji i aktywnej polityki unijnej.

Raport jest wynikiem współpracy:
– Instytutu Sobieskiego: Wanda Buk, Anna Przybyszewska
– Accenture: Wojciech Kozysa, Katarzyna Włodarczyk, dr Agata Kozielewska
– Kochański & Partners: dr Łukasz Młynarkiewicz
– Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego: Maciej Filip Bukowski
– IGEOSNuclear: Adam Rajewski

Atom to nie tylko megawaty. To suwerenność, kompetencje i odporność państwa.

Polska posiada historyczną szansę na skok cywilizacyjny poprzez rozwój energetyki jądrowej: zabezpieczone finansowanie budżetowe, dostępna i certyfikowana technologia oraz bezprecedensowo wysokie poparcie społeczne tworzą unikalne okno możliwości.

Globalna transformacja energetyczna weszła w etap, w którym samo zwiększanie udziału OZE już nie wystarcza. Coraz większe znaczenie ma zdolność systemu do stabilnej pracy, modernizacja infrastruktury i bezpieczeństwo ciągłości dostaw energii dla przemysłu i rozwijającej się gospodarki cyfrowej, w tym centrów danych.

Energetyka jądrowa jest więc coraz częściej uznawana za trudny do zastąpienia element transformacji energetycznej w systemach, które mają jednocześnie osiągać cele dekarbonizacyjne, utrzymywać bezpieczeństwo dostaw i zapewniać stabilną podaż energii.

Legislacja to narzędzie sprawczości państwa.

Legislacja nie jest wyłącznie zbiorem przepisów regulujących bezpieczeństwo i procedury administracyjne, ale narzędziem budowy sprawczości państwa w realizacji strategicznych projektów publicznych. W warunkach ambitnego harmonogramu polskiego programu jądrowego sprawność systemu regulacyjnego staje się jednym z kluczowych czynników determinujących tempo realizacji całego przedsięwzięcia.

Regulacja może być ścieżką do celu — albo barierą nie do przejścia. Wybór należy do ustawodawcy.

Budowa elektrowni atomowej wymaga budowy systemu instytucjonalno-legislacyjnego i o tym jest nasz raport.

Tematy, które powinny być natychmiast zaadresowane to:
-Obszar gospodarowania odpadów promieniotwórczych. Mimo, że miał być uruchomiony na 2022 rok – nie ma jej do dziś. Zanim uruchomimy elektrownie musimy wykazać zdolność do gospodarowania odpadami.
– Produkcja paliwa jądrowego jako proces zabezpieczenia.

Wskazała Wanda Buk, podczas prezentacji raportu na EEC 2026 w Katowicach.